برنامه های آموزشی3 راه برای درمان افسردگی کودکان
افسردگی در کودکان
افسردگی میتواند در هر سنی رخ دهد، از جمله در دوران کودکی. مطالعات نشان میدهد که بین یک تا سه درصد از کودکان پیش از بلوغ دچار افسردگی میشوند. بسیاری از والدین ممکن است تصور کنند که کودکان خیلی کوچکتر از آن هستند که افسرده شوند، اما افسردگی در کودکان واقعاً وجود دارد و در صورت عدم درمان، میتواند اثرات بلندمدتی بر رشد عاطفی، تحصیلی و اجتماعی آنان بگذارد.
افسردگی میتواند در هر سنی رخ دهد، از جمله در دوران کودکی. مطالعات نشان میدهد که بین یک تا سه درصد از کودکان پیش از بلوغ دچار افسردگی میشوند.
علائم افسردگی در کودکان
افسردگی در کودکان ممکن است با علائم مشابه بزرگسالان همراه باشد، از جمله:
- احساس غم، ناامیدی یا بیارزشی
- از دست دادن علاقه یا لذت از فعالیتهایی که قبلاً برای کودک جذاب بوده اند
- تغییر در خواب (بیخوابی یا خواب زیاد)
- تغییر در اشتها یا وزن
- کاهش انرژی و خستگی مداوم
- مشکل در تمرکز یا تصمیمگیری
- احساس گناه، شرم یا بیکفایتی
- افکار مرگ یا خودکشی
با این حال، در کودکان علائم اغلب متفاوت از بزرگسالان است. به جای ابراز غم یا ناامیدی، ممکن است کودک رفتارهای پرخاشگرانه یا تحریکپذیر نشان دهد، بیشتر عصبانی شود، یا مشکلات رفتاری در مدرسه پیدا کند. در بسیاری از موارد، افسردگی کودکان از طریق شکایتهای جسمی مانند دلدرد، سردرد یا خستگی مداوم بروز میکند.
کودکان به جای ابراز غم یا ناامیدی، ممکن است رفتارهای پرخاشگرانه یا تحریکپذیر نشان دهند،
علل و عوامل خطر
عوامل متعددی میتوانند در بروز افسردگی در کودکان نقش داشته باشند، از جمله:
- سابقه خانوادگی افسردگی یا سایر اختلالات خلقی
- استرسهای خانوادگی مانند طلاق، فقر یا تعارض والدین
- تجربهی آزار جسمی، جنسی یا بیتوجهی عاطفی
- از دست دادن یکی از والدین یا مراقب اصلی
- قلدری در مدرسه یا طرد اجتماعی
- مشکلات یادگیری یا شرایط پزشکی مزمن
- کاهش فرصت برای بازی آزاد و تعامل اجتماعی در دنیای دیجیتالی امروز
قلدری در مدرسه یا طرد اجتماعی می تواند موجب افسردگی کودک شود
در دوران نوجوانی، فشارهای اجتماعی، مقایسههای رسانهای، و استفاده بیش از حد از شبکههای اجتماعی میتواند خطر افسردگی را افزایش دهد. نوجوانانی که زمان زیادی را به تنهایی یا آنلاین میگذرانند، بیشتر در معرض احساس انزوا و نارضایتی از خود هستند.
استفاده از شبگه های اجتماعی و بازی های آنلاین افسردگی در کودکان را افزایش می دهذ.
درمان افسردگی در کودکان
درمان زودهنگام افسردگی اهمیت زیادی دارد. اگر افسردگی درمان نشود، ممکن است ماهها ادامه یابد و بر عملکرد تحصیلی، روابط خانوادگی و اعتمادبهنفس کودک تأثیر منفی بگذارد. درمان معمولاً شامل رواندرمانی، مداخله خانوادگی و گاهی دارودرمانی است.
1- رواندرمانی:
درمان شناختی-رفتاری یکی از روشهای مؤثر در درمان افسردگی در کودکان و نوجوانان است. این روش به کودک کمک میکند تا افکار منفی خود را شناسایی کرده و با دیدی واقعبینانهتر و مثبتتر جایگزین کند. درمان بینفردی (IPT) نیز میتواند در بهبود روابط اجتماعی و مهارتهای ارتباطی کودک مؤثر باشد.
برای کودکان کوچکتر، درمانهای تعاملی والد–کودک مفید هستند که در آن والدین میآموزند چگونه با فرزندشان ارتباط مؤثرتر و حمایتیتری برقرار کنند.
2- دارودرمانی:
در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهای ضدافسردگی مانند SSRIها را تجویز کند. اما استفاده از دارو در کودکان با احتیاط فراوان انجام میشود، زیرا برخی از این داروها با افزایش افکار خودکشی در افراد زیر ۲۵ سال ارتباط دارند. معمولاً دارو فقط زمانی تجویز میشود که علائم شدید بوده و درمان رواندرمانی به تنهایی کافی نباشد.
3- مداخله خانوادگی:
حمایت و حضور فعال والدین در روند درمان بسیار مهم است. بهبود ارتباط خانوادگی، کاهش تنشهای خانه و تشویق کودک به بیان احساسات خود از ارکان اصلی درمان موفق هستند.
بهبود ارتباط خانوادگی، کاهش تنشهای خانه و تشویق کودک به بیان احساسات خود از ارکان اصلی درمان موفق هستند.
پیشگیری و نقش والدین
والدین میتوانند نقش بزرگی در پیشگیری از افسردگی و کمک به بهبود فرزندشان داشته باشند. چند توصیه کلیدی عبارتاند از:
- برقراری رابطهی گرم، صمیمی و قابل اعتماد با کودک
- گوش دادن بدون قضاوت به احساسات و نگرانیهای او
- تشویق کودک به بازی، ورزش و فعالیتهای گروهی
- محدود کردن استفاده از رسانهها و شبکههای اجتماعی
- ایجاد محیطی آرام و امن در خانه
- تقویت نقاط قوت و مهارتهای کودک برای افزایش اعتمادبهنفس
ایجاد محیطی آرام و امن در خانه می تواند به پیشگیری از افسردگی در کودک کمک کند.
پیشآگهی
اگر افسردگی در کودکان زود تشخیص داده و درمان شود، پیشآگهی معمولاً خوب است. اما در صورت بیتوجهی، ممکن است افسردگی به نوجوانی و بزرگسالی گسترش یافته و خطر مشکلات جدیتری مانند اعتیاد، بزهکاری یا خودکشی را افزایش دهد.
نتیجهگیری
افسردگی در کودکان یک مشکل واقعی و قابل درمان است. با آگاهی والدین، آموزش معلمان و دسترسی به خدمات روانی مناسب، میتوان از پیامدهای بلندمدت آن جلوگیری کرد. هیچ کودکی نباید در سکوت از غم و تنهایی رنج ببرد؛ حمایت، همدلی و درمان زودهنگام میتواند آیندهی او را تغییر دهد.
منبع:psychology today
مترجم: محمد آشتیانی
