مثلثسازی در خانواده: مفهومی در روانشناسی خانواده
- علی وجام
- ارتباط موثر, هیجانات

مثلثسازی در خانواده: مفهومی در روانشناسی خانواده
مقدمه
مثلثسازی (Triangulation) یکی از مفاهیم کلیدی در روانشناسی خانواده و نظریه سیستمهای خانواده است که توسط مورای بوئن، بنیانگذار نظریه سیستمهای خانواده، مطرح شده است. این مفهوم به روابط میان اعضای خانواده اشاره دارد که در آن، دو نفر برای مدیریت تنشها یا تعارضات خود، نفر سومی را وارد رابطه میکنند. مثلثسازی میتواند بهصورت مثبت یا منفی بر پویایی خانواده تأثیر بگذارد و درک آن به بهبود روابط خانوادگی کمک میکند.

مثلثسازی یکی از مفاهیم کلیدی در روانشناسی خانواده که توسط مورای بوئن، بنیانگذار نظریه سیستمهای خانواده، مطرح شده است
تعریف مثلثسازی
مثلثسازی زمانی رخ میدهد که دو نفر در یک رابطه دچار تنش یا تعارض میشوند و برای کاهش این تنش، فرد سومی (مانند یک فرزند، والد دیگر، یا حتی یک دوست) را وارد تعامل خود میکنند. این فرد سوم نقش واسطه، متحد، یا حتی سپر بلای عاطفی را بازی میکند. این فرآیند معمولاً بهطور ناخودآگاه اتفاق میافتد و میتواند به پویاییهای پیچیدهای در خانواده منجر شود.
نقشها و پیامدهای مثلثسازی در خانواده
1- کاهش تنش میان دو نفر:
مثلثسازی میتواند به کاهش موقت تنش بین دو نفر کمک کند. برای مثال، در تعارض بین والدین، ممکن است فرزند بهعنوان واسطه یا متحد یکی از والدین عمل کند.
2- افزایش تنش برای فرد سوم:
فرد سوم اغلب تحت فشار عاطفی زیادی قرار میگیرد، زیرا نقش او حل تعارض نیست، بلکه جذب تنشهای دیگران است. این موضوع میتواند به اضطراب، احساس گناه، یا خشم در او منجر شود.

فرد سوم اغلب تحت فشار عاطفی زیادی قرار میگیرد، زیرا نقش او حل تعارض نیست، بلکه جذب تنشهای دیگران است. این موضوع میتواند به اضطراب، احساس گناه، یا خشم در او منجر شود
3- ایجاد اتحادهای ناسالم:
مثلثسازی میتواند اتحادهای ناسالمی را در خانواده ایجاد کند. برای مثال، وقتی یکی از والدین فرزند را علیه والد دیگر تحریک میکند، این اتحاد میتواند به تخریب رابطه والد-فرزند یا رابطه زناشویی منجر شود.

وقتی یکی از والدین فرزند را علیه والد دیگر تحریک میکند، این اتحاد میتواند به تخریب رابطه والد-فرزند یا رابطه زناشویی منجر شود
4- مانع حل تعارض واقعی:
مثلثسازی اغلب بهجای حل ریشهای تعارض، آن را به تعویق میاندازد. این موضوع میتواند باعث شود مشکلات حلنشده باقی بمانند و در طول زمان عمیقتر شوند.
انواع مثلثسازی
1- مثلثسازی مثبت:
در این نوع، نفر سوم بهعنوان واسطهای بیطرف عمل میکند و به حل تعارض کمک میکند. این نوع مثلثسازی میتواند بهبود روابط را تسهیل کند.
2- مثلثسازی منفی:
در این نوع، نفر سوم بهجای کاهش تنش، باعث تشدید تعارض میشود. برای مثال، وقتی یکی از والدین فرزند را بهعنوان متحد علیه والد دیگر قرار میدهد، این وضعیت میتواند روابط خانوادگی را تخریب کند.

وقتی یکی از والدین فرزند را بهعنوان متحد علیه والد دیگر قرار میدهد، این وضعیت میتواند روابط خانوادگی را تخریب کند
چگونه میتوان از مثلثسازی جلوگیری کرد؟
1- ارتقای آگاهی عاطفی:
اعضای خانواده باید از احساسات و رفتارهای خود آگاه باشند و تلاش کنند تا بهجای فرار از تعارض، آن را بهصورت مستقیم مدیریت کنند.
2- ارتباط مستقیم و صادقانه:
افراد باید یاد بگیرند که مشکلات خود را بهصورت مستقیم با فرد درگیر مطرح کنند، بهجای اینکه نفر سومی را وارد رابطه کنند.
3- مشاوره خانواده:
مراجعه به مشاور یا رواندرمانگر خانواده میتواند به اعضای خانواده کمک کند تا الگوهای ناسالم مثلثسازی را شناسایی و اصلاح کنند.
4- تقویت مرزهای سالم:
تعیین مرزهای مشخص در روابط خانوادگی میتواند از ورود افراد دیگر به تعارضات جلوگیری کند.

تعیین مرزهای مشخص در روابط خانوادگی میتواند از ورود افراد دیگر به تعارضات جلوگیری کند
نتیجهگیری
مثلثسازی یکی از الگوهای رایج در روابط خانوادگی است که میتواند بهصورت ناخودآگاه در خانوادهها رخ دهد. در حالی که این فرآیند گاهی به کاهش موقت تنش کمک میکند، اما در درازمدت میتواند به آسیبهای روانی و عاطفی منجر شود. شناخت این الگو و تلاش برای مدیریت آن میتواند به بهبود پویایی خانواده و تقویت روابط سالم میان اعضای آن کمک کند.
برنامه های آموزشی
یک نظر
[…] مثلثسازی (بوون، […]